Het openluchtmuseum in Arnhem: een heel stuk terug in de tijd! 14 oktober 2001

Geheel tegen mijn gewoonten en het tikken van mijn biologische klok in, ben ik op zondag 14 oktober vroeg uit mijn bed gekomen. Vanwaar deze bizarre actie ?

Wel, vanwege het uitstapje van Friends for Fun naar het Openluchtmuseum te Arnhem!
Daar werden wij geacht om 10.30 uur te verschijnen aan de poorten van het museum. Nog ietwat schuchter betraden we het historische terrein. In een zaal werden ons oude reclameprenten, schoonheidsidealen door de jaren heen en allerlei 20e eeuwse voorwerpen getoond, zoals lampenradio's en keukengerei in opgemaakt interieur. Even schrikken was het om opeens een vertrek voorbij te lopen, waarbij je weer aan de schooltandarts werd herinnerd!

Om 11.30 uur zou een voorstelling in het HollandRama (de 'herinneringsmachine') plaats vinden. Niet wetende wat dit inhield, gingen we de zaal in en werden stiekem op een beweegbare tribune gezet. Gelukkig werden we van tevoren gewaarschuwd, anders hadden een aantal clubgenoten de schrik van hun leven gehad toen de vloer opeens begon te kantelen en de tribune plots een hele andere positie had! Daarna werden ons allerlei nostalgische beelden getoond op diascherm, afgewisseld met het herhaaldelijk spectaculair kantelen en het openen van allerlei delen van de projectiekoepel, waardoor ons een blik gegund werd op wisselende, prachtige landschappen (velden en akkers, woeste zee of schaatsers in de polder) of Oudhollandse interieurs (woonkamers, keukens, kantoren, naaiateliers, een bakkerswerkplaats…). Het was adembenemend.

Nog enigszins confuus strompelden 'de Friends' na afloop weer de wijde wereld van het openluchtmuseum in, maar toen werden we pas echt teruggeworpen in de tijd. Van schrik liepen sommigen een andere kant op, waardoor verschillende groepjes ieder zijn weegs gingen.

 
De wandeltocht ging langs oude huisjes, molens, langs water -over pittoreske bruggetjes - en bootjes, een tramremise, een ouderwets postkantoor, een ambachtelijke Zaanse bakkerij op het dorpspleintje.. teveel om op te noemen. Dit alles onder een vrijwel onbewolkte hemel bij een welhaast zomerse temperatuur!
Carel raakte plotseling in opperste staat van opwinding. Wat was er aan de hand ? Een Hollandse molen stond daar te pronken, een molen uit… waarvandaan ? Jawel: uit Numansdorp!

Vervolgens bezochten we diverse typisch Hollandse bouwwerkjes, zoals boerderijen met stallen, een daglonerhuisje, een scheepswerf, arbeiderswoninkjes, een bierbrouwer, een houtzagerij, een smederij, een gebouw van de zuigelingenzorg… In de arbeidershuisjes waren de bedsteden te zien en stonden koperen ketels te garen in de keuken.

Wist u bijvoorbeeld hoe men toen papier maakte ?
Nou, ik niet! Oude witte lompen werden in baden van water en zoutzuur gelegd, geweekt en bewerkt. Kinderen mochten hier zelf het papier uit de ketels scheppen.

En weet u bijvoorbeeld wat 'Beugelen' is ? We hebben ons er maar niet aan gewaagd: de ballen leken ons nogal zwaar. 

In molens wordt graan gemalen, dat weet iedereen. Maar het aandrijven van een wasserette door de tandwielen van een molen, dat zie je toch niet vaak! Uiteraard ontbrak de zuivelfabriek, aangedreven door stoommachines, niet.

Om 12.30 uur troffen de groepjes F4Ffers elkaar op het terras om te lunchen. Was voor sommigen een eenvoudig broodje Barneveld voldoende, anderen moesten persé poffertjes eten en renden snel heen en weer naar een echte Oudhollandse poffertjeskraam.

Na de lunch werd het terrein systematisch doorkruist. Van een tocht met een soort trekschuit zagen we af (je moest zelf aan het touw trekken), maar een klim naar de top van een flinke molen was wel aan ons besteed. Onderweg daar naartoe bleek ook het landschap sterk terug in de tijd gegaan te zijn, met 'oude' wegbewijzering, antieke bankjes, en een inmiddels historisch te noemen telefooncel, waar René meteen driftig mobiel begon te telefoneren.

Onvermijdelijk kwam het ogenblik dat een aantal Friends het niet meer hielden: ze MOESTEN het Oudhollandse trammetje in! Het kostte tenslotte maar F 1,25. Op het perron gewacht, en sneller dan bij de NS was hij er… en toen hebben we het ook nog voor elkaar gekregen om zwart te rijden. Overigens zaten we niet alleen IN de tram, maar op de tramremise kwamen we schokkend genoeg ook nog onder de tram terecht. Dit hebben we echter gelukkig allemaal overleefd!

De laatste stop was, voor een aantal van ons althans, het Brabantse café. Alwaar boterkoek met koffie of ranja werd geconsumeerd. Om 16.30 was het verzamelen, en gingen we op weg naar het restaurant. Geen eetcafé met saté of de chinees deze keer, maar lekker pannenkoeken eten! Dit was erg lekker, zonder twijfel, maar door lang wachten en ongeduld, hebben we het toetje maar overgeslagen.

Moe ging ik huiswaarts. In bed viel ik gelijk in slaap. Ik droomde van bedsteden, landbouwwerktuigen, olielampen en stoomketels, van wieken en raderen, badhuizen, bierbrouwerijen en bakkerijen, ophaalbruggetjes en kikkerslootjes, Friese staartklokken en takkenbezems.

En toen schrok ik wakker en tot mijn grote paniek bleek het 2001 te zijn en moest ik naar mijn werk. 

En vreemd genoeg had ik opeens trek… in een pannenkoek!

Marcel


Naar verhalen overzicht