Wandeling Vreeswijk en Nieuwegein 28 maart 2010

Op een winderige zondagmorgen verzamelde zich een groep friends4funners in Nieuwegein/Vreeswijk. Op het programma stond een wandeling door Vreeswijk onder leiding van een gids. Voor mij was het de eerste keer een wandeling met een gids en wist dus niet wat ik kon verwachten.
Maar het was heel leuk en interessant. Ik was naar Vreeswijk gereden met de aanwijzingen van 'mijn Tommie' en had dus eigenlijk geen idee waar ik me precies bevond. Vreeswijk en Nieuwegein wat is eigenlijk het verschil? Maar gelukkig was daar de gids. Hij vertelde dat Vreeswijk tot 1971 een zelfstandige gemeente was en toen werd samengevoegd met de gemeente Jupthaas tot Nieuwegein. Vreeswijk is omringt door water : het Lekkanaal, de Vaartse Rijn, Merwedekanaal en de rivier de Lek. Om de waterstand te regelen zijn sluizen belangrijk.
Een groot deel van de geschiedenis en dus onze wandeling door Vreeswijk hing dan ook samen met sluizen. Al in 1373 werd de eerste sluis gebouwd waar nu de 'oude sluis' (1824) zich bevindt. De sluis werd gebouwd om Utrecht opnieuw met het water te verbinden. Hierdoor ontstond er stroming in de Utrechtse grachten, waardoor er minder stank was en minder ziekten dan in andere steden, zoals Amsterdam. Dit was een fijne bijkomstigheid, maar het doel was natuurlijk handel en kunnen concurreren met andere steden.

Een sluis is altijd strategisch van belang en dus werd er destijds een vestingwerk om de sluis gebouwd en ta daa zo ontstond in de loop van de eeuwen Vreeswijk. Doordat in 1881 het Merwedekanaal aangelegd werd, werd Vreeswijk een belangrijke scheepvaartplaats. In de loop van de tijd zijn de sluizen regelmatig ingestort of vernietigd, maar steeds werden ze weer opgebouwd en werden meer sluizen toegevoegd. Interessant om te zien waren de sleuven waar enorme balken ingeschoven konden worden om de sluisdeuren extra bescherming te bieden tegen het water.
Naast de sluizen stonden dan ook altijd schuurtjes waar de balken in opgeslagen werden en sommige van deze schuurtjes staan er nog steeds. Zelf had ik dat nooit opgemerkt, maar de gids wees ons erop. Hij vertelde dat deze balken ook in 1992 nog gebruikt waren. Ook vertelde de gids dat de straat waar we doorgelopen waren (Frederikstraat of zoiets :-)), Willem Frederik ook echt gelopen heeft. En wie wil weten wie Willem Frederik is, moet misschien naar de serie 'de Troon' kijken, toch Loes? :-)

De 'oude sluis' is niet meer in gebruik, maar de Koninginnensluis in het Merwedekanaal met de Wilhelminabrug en Emmabrug en natuurlijk de Prinses Beatrixsluis in het Lekkanaal wel. Met een beetje weemoed vertelde de gids dat door de opening van de Beatrixsluis en de sluiting van de 'Oude Sluis' Vreeswijk steeds meer economisch krimpt; geen zandbedrijven, geen bakker, groenteboer, kruidenier meer... De economie is nu gericht op de toeristen en niet meer de scheepvaart. De geschiedenis is echter nog wel bewaard. Ook oude huizen werden door de gids aangewezen en verteld wat er vroeger was. Dat ene huis heeft niet voor niets een 'schuine' gevel, daar werden heel vroeger nog masten voor de zeilschepen gemaakt en die paste er anders niet in.
De gids heeft nog veel meer verteld, maar dat kan hier niet allemaal verteld worden. Maar wel nagelezen worden op bijvoorbeeld www.museumwarsenhoeck.nl/vreeswijk.htm.

Na de 1,5 uur durende interessante wandeling, waren we inmiddels flink verkleumd en zochten ons heil in een gezellig restaurant om op te warmen en de interne mens te verzorgen.
's Middags stond de deelnemersvergadering op het programma. Ik heb het goed naar m'n zin gehad en zelfs nog wat geleerd :-).
Carel bedankt voor het organiseren.

Viola


Naar verhalen overzicht